8. og 9. klasse på Matre skule har denne vinteren og våren brukt mange samfunnsfagtimar på å læra om korleis landskapet har blitt forma av dei ytre kreftene, særleg brear og rennande vatn. Som ei avslutning på dette arbeidet var me på studietur til Fjærland og bremuseet måndag 6. juni.

Me hadde tinga omvisning, og guiden viste og forklarte oss mykje om korleis landskapet blir forma. Filmen me starta med, gav oss god oversikt over Jostedalsbreen og korleis breen ser ut til ulike årstider og i ulikt slags ver. I bremuseet er det fleire modellar der elevane i praksis kan sjå korleis brear og elvar arbeider.

Guiden vart også med oss til Supphelledalen, eit av dei to dalføra i Fjærland. Supphelledalen er kanskje mest kjend for det enorme steinraset som gjekk der i fjor vår. Me besøkte rasområdet og vart imponerte over dei mektige naturkreftene som må ha vore i sving. Bøndene i dalen har rydda bøane sine for alt raset førte med seg, men enno ligg enorme stein- og morenemassar att langs elva.

Inne i dalen ligg Supphellebreen. Han er liten no, men me såg tydelege spor (endemorenar) etter kor langt fram breen hadde gått tidlegare. På trygg avstand fekk me sjå (og ikkje minst høyra) eit isras som gjekk frå øvste brefallet og ned gjennom eit gjel.

Det vart og tid til ein stopp ved brevatnet framfor Bøyabreen. Kafeen Brevasshytta ligg på endemorenen der iskanten var i 1930, fekk me læra. Ein studietur til Fjærland og bremuseet for ungdomsskulen kan anbefalast. I år er det enorme snømengder på breen, så sjølve isen kom ikkje til sin rett enno, men det er uansett lærerikt både å sjå og prøva modellar i museet og å sjå korleis isen og vatnet har forma landskapet. Spora etter dei ytre kreftene er så tydelege i Fjærland, frå breen og heilt i sjøen.

Tekst og foto: Alf Strand